Demedicalisering in het speelveld van arbeid en zorg
Sinds de jaren zestig is het recht op een uitkering voor arbeidsongeschiktheid gekoppeld aan het criterium ‘ziekte of gebrek’. Dit uitgangspunt leidde tot behandeling en ‘controle’ van arbeidsongeschiktheid vanuit medisch oogpunt. Hierbij spelen de bedrijfsartsen, de behandelende sector en de verzekeringsgeneeskundigen van het UWV een belangrijke rol. Arbeidsongeschiktheid op basis van niet-medische oorzaken (zoals arbeidsconflicten) werd tot de recente daling van het verzuim en de WAO-instroom vaak toch als medische of situatieve arbeidsongeschiktheid gelabeld. Werkgevers vinden nogal eens dat de gang naar een ‘dokter’ van een werknemer met problemen in de privé situatie of bij loopbaanproblematiek, leidt tot medicalisering van het probleem en verlenging van de verzuimduur. In het rapport “Sociale Zekerheid en Zorg” van Prof. Dr. P.A.H. van Lieshout (ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) wordt veel aandacht besteed aan ‘demedicalisering’ van van de arbodienstverlening. Daarin wordt veel meer een oplossingsrichting gezien in de benoeming van een (senior) casemanager bij de werkgever en het meer ‘op de achtergrond plaatsen’ van de bedrijfsarts. OHC ondersteunt deze visie volledig waarbij uiteraard het wel van belang is dat echte medische problematiek (in de praktijk een minderheid van alle ziektegevallen) tijdig herkend en behandeld dient te worden.
Bij verzuim spelen medische en niet-medische factoren vaak een rol. Het samenspel tussen werkgever en werknemer is regelmatig niet effectief om vermenging van deze factoren te voorkomen. Een goede en integrale aanpak bij bedrijven leidt tot vroegtijdige herkenning van niet-medische oorzaken van verzuim en adequate oplossingen hiervoor. Wat vervolgens onnodige medicalisering van niet-medische problemen voorkomt.
Preventieve maatregelen
Vaak is een ziekmelding de enige manier om gelegitimeerd afwezig te zijn en toch recht te houden op loondoorbetaling. Daarmee draagt ‘ziekmelden’ regelmatig bij aan medicalisering van niet-medische problemen zoals sommige privé- of werkgerelateerde stressfactoren. Te weinig wordt in de praktijk gedacht aan verlofvormen zoals calamiteitenverlof, laagdrempelige vormen van zorg- en ouderschapsverlof en onbetaald verlof. In een open aanspreekcultuur met voldoende communicatieve vaardigheden van de leidinggevenden, worden niet-medische factoren van het verzuim eerder bespreekbaar. Bij bedrijven met een hoog arbozorgniveau blijft de werkdruk vaak hanteerbaar en beschikken werknemers over voldoende regelmogelijkheden. Ook laagdrempelige toegang tot arbocuratieve zorgverleners met een arbeidsgerichte aanpak kan in een vroeg stadium medische en niet-medische aspecten ontwarren. Daarbij worden wel hoge eisen gesteld aan de kwaliteit van de interventiespecialisten.
Tenslotte is in het speelveld van arbeid en (curatieve) zorg de rol van een bedrijfsarts met een ‘niet-medicaliserende aanpak’ cruciaal bij het samengaan van medisch en niet-medische verzuimfactoren. In de visie van OHC wordt de bedrijfsarts alleen op indicatie ingezet en OHC werkt uitsluitend samen met (arbo-curatieve) professionals die werken met dezelfde insteek.
Wilt u meer weten over onze moderne verzuimvisie? Bel 06 23234030
