Verplichte deskundige ondersteuning door de arbodienst
De verplichting tot deskundige ondersteuning bij de risico-inventarisatie
en -evaluatie (RI&E) en het periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek
(PAGO) vloeit voort uit een EU-richtlijn (dit is de Kaderrichtlijn van 1989
betreffende de Veiligheid en de Gezondheid van werknemers).
Deze richtlijn bepaalt ook dat alle werknemers regelmatig in de gelegenheid
worden gesteld zich medisch te laten onderzoeken (het zgn. PAGO onderzoek).
In het PAGO onderzoek wordt beoordeeld of gezondheidsrisico's die samenhangen
met de aard van de werkzaamheden (en die zijn vastgelegd in de RI&E) mogelijk
geleid hebben tot gezondheidsschade bij de individuele werknemer. De periodiciteit
van het PAGO onderzoek wordt bepaald door de nationale wetgever. De Nederlandse
wet laat dit over aan de werkgever met instemming van de ondernemingsraad
of personeelsvertegenwoordiging.
De ondersteuning bij de verzuimbegeleiding door de arbodienst is in 1994 ingevoerd (in het kader van de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever bij arbeidsongeschiktheid). De achtergrond van dit besluit is het feit dat het ook in de privaatrechtelijke verhouding van belang is dat een onafhankelijke, medisch deskundige organisatie adviseert bij ziekteverzuim. Hiermee worden conflicten voorkomen over de medische aard van het verzuim of vragen rond belasting en belastbaarheid. De werkgever moet namelijk beslissen over loondoorbetaling ingeval van ziekte of gebrek (de zgn. claimbeoordeling). In veel Europese landen wordt de advisering over arbeidsongeschiktheid (ook ten behoeve van loondoorbetaling of verzekeringsuitkering), uitgevoerd door de curatieve sector (behandelende artsen). In Nederland daarentegen, hecht men aan scheiding van behandeling en advisering aan derden.
Het arbeidsomstandighedenspreekuur komt niet voort uit de EU-richtlijn. De werkgever is verplicht werknemers in de gelegenheid te stellen het arbeidsomstandighedenspreekuur van de bedrijfsarts te bezoeken, ook als er geen sprake is van een ziekmelding. Deze voorziening is in de wet opgenomen om de werknemer individueel toegang te geven tot deskundig advies over arbeid en gezondheid.
In 1998 is de aanstellingskeuring in de wet opgenomen om te verzekeren dat wanneer zo'n keuring mag worden verricht volgens de Wet medische keuringen, deze volgens de regels wordt uitgevoerd.